خبرگزاری مهر - گروه استانها: اربعین برای بسیاری از مردم، تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ رویدادی بزرگ و اجتماعی است که در آن فرهنگ، معنویت، هنر و همدلی در کنار یکدیگر قرار میگیرند، در این میان، کودکان و نوجوانان نیز سهم خود را از این رویداد دارند؛ سهمی که گاهی نه در قالب حضور در مسیر پیادهروی، بلکه از دریچه قصه، شعر، نقاشی، بازی و گفتوگو شکل میگیرد.
در استان کردستان، همزمان با افزایش حضور زائران اربعین حسینی، موکبهای فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سنندج و مرز باشماق مریوان برپا شدهاند تا در کنار خدمات عمومی و پذیرایی از زائران، بخشی از نیازهای فرهنگی و هنری کودکان و نوجوانانی را که همراه خانوادههای خود در این مسیر حضور دارند، پاسخ دهند.
حضور مربیان و کارکنان کانون در این موکبها، تصویری متفاوت از خدمترسانی در ایام اربعین ارائه میدهد؛ خدمتی که محور آن ایجاد لحظاتی شاد، آرام و در عین حال معنادار برای کودکان است.
کودکانی که شاید خستگی مسیر، انتظار یا شلوغی فضای موکبها را تجربه کنند، در این ایستگاههای فرهنگی فرصتی پیدا میکنند تا ساعتی را با کتاب، قصه، هنر و فعالیتهای خلاقانه سپری کنند.
وقتی فرهنگ در مسیر زائران قرار میگیرد
موکبهای فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان با هدف نزدیک کردن فضای اربعین به دنیای ذهنی و عاطفی کودکان و نوجوانان شکل گرفتهاند، در این فضا تلاش میشود مفاهیمی همچون ایثار، فداکاری، مهربانی، نوعدوستی، همدلی و مسئولیتپذیری در قالبهایی متناسب با گروه سنی مخاطبان ارائه شود.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان، با اشاره به ظرفیت گسترده اربعین برای فعالیتهای فرهنگی و تربیتی در پاسخ به سوال خبرنگار مهر مبنی بر اینکه چرا کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان حضور در رویداد بزرگ اربعین را در دستور کار قرار داده است، اظهار کرد: اربعین یک فرصت ارزشمند برای ارتباط با نسل کودک و نوجوان است و میتوان از این ظرفیت برای انتقال مفاهیم انسانی و اخلاقی به شیوهای جذاب و متناسب با روحیات این گروه سنی بهره گرفت.
حمیدرضا گوهری افزود: کودکان و نوجوانان در رویدادهای بزرگ اجتماعی، فرهنگی و مذهبی نباید صرفاً مخاطب برنامهها باشند، بلکه باید زمینهای فراهم شود تا خودشان در این رویدادها مشارکت کنند و تجربهای مستقیم و شیرین از حضور فرهنگی داشته باشند.
وی ادامه داد: کانون پرورش فکری تلاش کرده است حضور خود در ایام اربعین را به ارائه برنامههای متنوع و متناسب با نیاز کودکان و نوجوانان اختصاص دهد و مربیان کانون در موکبهای فرهنگی تلاش میکنند با استفاده از ظرفیت هنر، ادبیات و فعالیتهای خلاقانه، فضای متفاوتی برای کودکان و خانوادهها ایجاد کنند.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان در پاسخ به سوالی مبنی بر اهداف ایجاد این موکبها برای کودکان خاطرنشان کرد: هدف ما این نیست که تنها اوقات فراغت کودکان را پر کنیم، بلکه تلاش داریم تجربهای فرهنگی برای آنها بسازیم که در ذهنشان باقی بماند و بتواند ارتباط آنها را با مفاهیمی مانند ایثار، فداکاری، مهربانی و همدلی عمیقتر کند.
اربعین از دریچه نگاه کودکان
وی اعلام کرد: کودکان، جهان را با زبان تصویر، قصه و تجربه میشناسند از همین رو، وقتی یک مفهوم بزرگ فرهنگی مانند عاشورا در قالب یک فعالیت هنری یا داستانی برای آنها روایت میشود، امکان ارتباط عمیقتر و ماندگارتری با آن پیدا میکنند.
گوهری با تأکید بر ضرورت استفاده از زبان کودک در فعالیتهای فرهنگی گفت: عاشورا و اربعین مفاهیمی عمیق و گسترده هستند، اما برای انتقال آنها به کودکان باید از ابزارهایی استفاده کرد که با دنیای ذهنی آنان سازگار باشد.
وی بیان کرد: قصه، شعر، نقاشی، کاردستی، بازیهای فرهنگی و گفتوگو با مربی میتواند راهی برای نزدیک کردن کودک به این مفاهیم باشد و در چنین شرایطی، کودک بدون اینکه احساس کند در یک برنامه رسمی آموزشی قرار گرفته است، با ارزشهای فرهنگی و انسانی آشنا میشود.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان تصریح کرد: یکی از ویژگیهای فعالیتهای کانون همین توجه به زبان هنر و ادبیات است و در برنامههای اربعین نیز سعی کردهایم این رویکرد را دنبال کنیم تا کودکان ضمن حضور در یک فضای شاد و صمیمی، تجربهای متناسب با سن خود از فرهنگ عاشورا داشته باشند.
وی اضافه کرد: هنگامی که کودک خودش در یک فعالیت فرهنگی مشارکت میکند، آن تجربه برایش ماندگارتر خواهد شد و ممکن است یک نقاشی یا یک قصه ساده، سالها بعد خاطره او از اربعین را شکل دهد.
از سنندج تا باشماق؛ روایت یک خدمت فرهنگی
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان تصریح کرد: موکبهای فرهنگی کانون در سنندج و مرز باشماق مریوان مستقر شدهاند تا کودکان و نوجوانانی که همراه خانوادههای خود در مسیر اربعین حضور دارند، امکان استفاده از برنامههای فرهنگی را داشته باشند.
گوهری در این باره اظهار کرد: حضور کانون در سنندج و مرز باشماق با این نگاه انجام شده است که خدمت فرهنگی نیز بخشی از خدمترسانی به زائران اربعین محسوب میشود و کودکان و نوجوانان به عنوان بخشی مهم از خانوادههای زائر، نیازمند توجه ویژه هستند.
وی در پاسخ به سؤال خبرنگار مهر درباره اهمیت استقرار موکب فرهنگی در مرز باشماق مریوان اظهار کرد: مرز باشماق یکی از مسیرهای مهم تردد زائران اربعین است و حضور کودکان و نوجوانان در کنار خانوادههایشان، ضرورت ارائه خدمات فرهنگی را دوچندان میکند. به همین دلیل تلاش کردیم با استقرار مربیان و اجرای برنامههای متنوع، فضایی آرام، صمیمی و خاطرهانگیز برای این گروه از مخاطبان فراهم کنیم.
گوهری گفت: مربیان کانون با تجربهای که در حوزه کار با کودکان و نوجوانان دارند، تلاش میکنند در این فضا ارتباطی صمیمی با مخاطبان برقرار کنند و برنامهها را به گونهای اجرا کنند که کودکان با علاقه در آنها حضور پیدا کنند.
وی خاطرنشان کرد: حضور همکاران و مربیان کانون در این موکبها، علاوه بر اجرای فعالیتهای فرهنگی و هنری، فرصتی برای گفتوگو با خانوادهها و شناخت بهتر نیازهای فرهنگی کودکان و نوجوانان نیز فراهم میکند.
وقتی فرهنگ، خاطره میسازد
وی ادامه داد: فعالیتهای فرهنگی در موکبهای کانون را نمیتوان صرفاً برنامههایی برای سرگرم کردن کودکان دانست پشت هر فعالیت، هدفی تربیتی و فرهنگی نیز وجود دارد؛ هدفی که تلاش میکند مفاهیمی مانند همکاری، احترام، محبت، گذشت و کمک به دیگران را به تجربهای ملموس برای کودک تبدیل کند.
گوهری با بیان اینکه خاطرهسازی فرهنگی یکی از اهداف مهم حضور کانون در اربعین است، عنوان کرد: بسیاری از تجربههایی که انسان در دوران کودکی به دست میآورد، برای سالهای طولانی در ذهن او باقی میماند و ما میخواهیم اربعین نیز برای کودکان به یک تجربه مثبت و ماندگار تبدیل شود.
وی ادامه داد: ممکن است یک کودک بعد از سالها جزئیات یک سفر را به یاد نداشته باشد، اما یک قصه، یک فعالیت هنری، یک نقاشی یا حتی گفتوگوی کوتاهی که با یک مربی داشته است، در ذهن او باقی بماند و بعدها با شنیدن نام اربعین همان خاطره برایش زنده شود.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان افزود: اگر بتوانیم در کنار تجربه معنوی اربعین، خاطرهای فرهنگی و هنری برای کودکان ایجاد کنیم، در واقع بخشی از مفاهیم این رویداد را به نسل آینده منتقل کردهایم.
خانواده؛ حلقه پیوند کودک و فرهنگ اربعین
گوهری اضافه کرد: فضای اربعین به دلیل حضور گسترده خانوادهها، فرصت مناسبی برای اجرای برنامههایی است که والدین و کودکان را همزمان درگیر فعالیت فرهنگی کند، همراهی خانوادهها میتواند اثرگذاری این برنامهها را افزایش دهد و تجربهای مشترک میان والدین و فرزندان ایجاد کند.
گوهری با اشاره به اهمیت نقش خانواده در انتقال مفاهیم فرهنگی گفت: خانواده نخستین محیط تربیتی کودک است و هر اندازه بتوانیم والدین را نیز با فعالیتهای فرهنگی همراه کنیم، تأثیر این برنامهها بیشتر خواهد بود.
وی افزود: در موکبهای فرهنگی تلاش میشود فضایی ایجاد شود که کودک احساس راحتی داشته باشد و خانواده نیز بتواند در کنار او حضور پیدا کند و شاهد فعالیتهای فرهنگی و هنری باشد.
گوهری بیان کرد: اربعین خودش یک تجربه خانوادگی و اجتماعی است و ما تلاش کردهایم این تجربه را با فعالیتهای فرهنگی تکمیل کنیم تا کودک در کنار خانواده، همدلی و مشارکت را به شکل عملی تجربه کند.
پیوند کودکی با فرهنگ عاشورا
وی افزود: حضور کانون در موکبهای اربعین را میتوان تلاشی برای ایجاد پیوند میان دنیای کودکانه و مفاهیمی دانست که قرنهاست در فرهنگ عاشورا و اربعین جریان دارند.
گوهری با تأکید بر ضرورت تداوم این رویکرد گفت: فرهنگ عاشورا مجموعهای از ارزشهای انسانی مانند ایثار، فداکاری، وفاداری، نوعدوستی و کمک به دیگران است و این ارزشها میتوانند با زبان کودک و از طریق فعالیتهای فرهنگی و هنری به نسل جدید منتقل شوند.
وی در پاسخ به سؤالی دیگر مبنی بر اینکه آیا تجربه برپایی موکبهای فرهنگی در اربعین میتواند به الگویی برای حضور کانون در دیگر رویدادهای ملی و مذهبی تبدیل شود، گفت: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همواره تلاش کرده است در مناسبتهای ملی، مذهبی و فرهنگی حضوری مؤثر و هدفمند داشته باشد و اربعین نیز یکی از مهمترین عرصههایی است که ظرفیتهای فرهنگی فراوانی برای ارتباط با نسل کودک و نوجوان در اختیار ما قرار میدهد.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کردستان خاطرنشان کرد: امیدواریم حضور مربیان و اجرای برنامههای فرهنگی در سنندج و مرز باشماق بتواند برای کودکان و نوجوانان خاطراتی شیرین و ماندگار ایجاد کند و این خاطرات در آینده به بخشی از روایت شخصی آنان از اربعین تبدیل شود.
در نهایت، آنچه در موکبهای فرهنگی کانون رقم میخورد، فراتر از مجموعهای از فعالیتهای سرگرمکننده است؛ تلاشی برای آنکه کودکان نیز سهمی از روایت فرهنگی اربعین داشته باشند و مفاهیم عاشورا را نه فقط بشنوند، بلکه در فضایی سرشار از مشارکت، هنر، مهربانی و همدلی تجربه کنند.
شاید سالها بعد، یک کودک از میان انبوه تصاویر اربعین، نه شلوغی مسیر و نه خستگی سفر، بلکه تصویر یک نقاشی، صدای یک قصه یا لبخند یک مربی را به خاطر بیاورد؛ خاطرهای کوچک اما ماندگار که میتواند نخستین گام او برای پیوند عمیقتر با فرهنگ عاشورا باشد.
نظر شما